Δώρα Κασκάλη, Κάτω

Εκδόσεις Γαβριηλίδης 2011

Archive for the month “Ιουνίου, 2012”

Κριτική παρουσίαση του «Κάτω» στο περ. «Μανδραγόρας» τχ. 46 (Άνοιξη-Καλοκαίρι 2012)

Πριν από δυο χρόνια περίπου η Δώρα Κασκάλη εμφανίστηκε με μια συλλογή διηγημάτων αξιόλογη -Στο τρένο-, που την είχαμε παρουσιάσει και από το Μανδραγόρα (τεύχ. 43). Τώρα στο δεύτερο βιβλίο της μοιάζει να ανοίγεται -κάπως διστακτικά- στο χώρο του μυθιστορήματος. Αποφεύγοντας ωστόσο να χαρακτηρίσει το έργο, αφήνει τον αναγνώστη της να παρακολουθήσει τη σπονδυλωτή του δομή και να αναζητήσει μαζί με τις ηρωίδες τις δικές του απαντήσεις. Όταν βέβαια φτάσει στο τέλος του βιβλίου λίγο τον ενδιαφέρει -τον αναγνώστη- αν διάβασε ένα μυθιστόρημα ή αν παρασύρθηκε από μια γοητευτική αφήγηση εκεί όπου η συγγραφέας θέλησε να τον οδηγήσει.

Δυο γυναίκες μόνες, μεταξύ τριάντα και σαράντα, αποφασίζουν να περάσουν λίγες μέρες σε ένα ελληνικό νησί. Δεν προσδιορίζεται το νησί, όμως μοιάζει να είναι του Αιγαίου -πιθανόν στο Βόρειο Αιγαίο. εγκαθίστανται σ’ ένα ορεινό χωριό αρκετά ερημωμένο, όπου όμως ένας ξενώνας και μια ταβέρνα διαητρούν την αυθεντικότητα και τον χαρακτήρα τους· ο ξενώνας χάρη στον αριστερό διανοούμενο ιδιοκτήτη του και η ταβέρνα χάρη σε μια απλή γυναίκα που γύρισε στο χωριό της μετά τα πενήντα, αφού πρώτα αποκατέστησε τα παιδιά της στην Αθήνα. Το βιβλίο οργανώνεται σε δεκαέξι κεφάλαια, που όλα έχουν για τίτλους γυναικεία ονόματα. Οι γυναίκες άλλωστε και η μοίρα τους στη χώρα μας είναι οι πρωταγωνιστές του βιβλίου. Επιλέγονται γυναίκες νέες αλλά και μεγαλύτερες, ελληνίδες αλλά και κάποιες μετανάστριες που ήρθαν εδώ για να ζήσουν και να φτιάξουν τη ζωή τους.

Τη συγγραφέα μοιάζει να την ενδιαφέρει πολύ η μοίρα της Ελλάδας αλλά και η συνυφασμένη μ’ αυτή, θέση της γυναίκας. Συμμερίζεται τα βάσανα, την καταπίεση, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, το μόχθο της γυναίκας είτε είναι μάνα είτε κόρη είτε σύζυγος είτε ερωμένη. Δεν κακίζει τους άντρες, πιο πολύ, νομίζω, θλίβεται για την ατολμία της γυναίκας να τα βάλει με τους γονείς της, με το σόι, με τον άντρα της.

Η αφήγηση είναι πολυφωνική, τουλάχιστον επιφανειακά. Οι γυναίκες μιλάνε σε πρώτο πρόσωπο και η εστίαση δεν είναι σταθερή. Ωστόσο πίσω από τα τεχνάσματα, η φωνή ανήκει στη συγγραφέα που επιλέγει και την αισιόδοξη κάθαρση του τέλους.

Post Navigation